Sistem Çeşitleri

Sistem kelimesinin çok geniş bir kavram olduğunu ve hemen herşeyin bir sistem olarak algılanabileceğini belirtmiştik. Varolan sistemlere baktığımzda yazılımsal sistemler, fiziksel sistemler, kimyasal sistemler, hukuksal sistemler, biyolojik sistemler, çevresel sistemler, elektriksel sistemler, matematiksel sistemler gibi pek çok sistem ana başlığı oluşturabiliriz. Bunun dışında sistemleri, ortak özelliklerine göre sınıflandırmak istersek pek çok değişik şekillerde sınıflandırmamız mümkündür. Bu sınıflandırma çeşitlerinden bazılarını şu şekilde ele alabiliriz.

  • Varlıkların Oluşlarına Göre:  (Somut,soyut):  Kimi sistemler duyu organlarıyla algılanabilirken, kimisi algılanamaz.Örneğin bir araba motoru somut bir sistem iken, ahlak kuralları soyut bir sistemdir.
  • Sayılabilmesine Göre: (Niceliksel, niteliksel) : Esasında bu sınıflandırma çeşidi, sistem sınıflandırması değil de, sistemin analizinin nasıl yapılacağının sınıflandırmasıdır. Niceliksel sınıflandırmada sistemin sahip olduğu ve sayılabilen, ya da ölçülebilen elemanlar analiz edilir, niteliksel analizde ise sistemin sahip olduğu ve ölçülemeyen, sayılamayan öğeler analiz edilir.
  • Çevreyle Etkileşimine Göre: (Kapalı, açık): açık sistemler, çevre ile interaktif ilişkiler içerisinde olan, değişikliğe uğrayabilen, sistemi kullanan herkesten parçalar alabilen, sürekli olarak yenilenen sistemlerdir.Kapalı sistemler ise çevre ile etkileşimi olmayan sistemlerdir. Esasında teorikte mümkün olmasına rağmen, pratikte tamamen kapalı bir sistem yoktur. Her sistem mutlaka çevresi ile etkileşir. Bu yüzden kapalı sistem yerine yarı-kapalı ya da yarı-açık sistem tanımlamasını kullanmak daha doğru olacaktır. Bu sistem çeşitlerine yazılım dünyasından bir örnek verecek olursak açık sistem olarak Linux'u, kapalı sistem olarak da Windows işletim sistemini verebiliriz.
  • Oluşma Şekline Göre: (Doğal, tasarımlı): Doğal sistemler, insan eli olmadan oluşmuş sistemlerdir. Tasarımlı sistemler ise insan eli ile tasarlanmış, elde edilmiş sistemlerdir. Doğal sistemlere örnek olarak gezegenleri, güneş sistemini, organizmaları, solunum sistemini; tasarımlı sistemlere ise her türlü makineyi, hukuksal sistemleri, binaları vs örnek verebiliriz.  

Bunun dışında

  • Yaşam Belirtilerine Göre: (Canlı, cansız):
  • Oluşturulduktan Sonra Değişikliğe Uğrayıp Uğramamasına Göre: (Esnek, katı):
  • Gerçekleşme Zamanına Göre: (Sürekli, ayrık):

gibi pek çok farklı şekillerde daha sınıflandırma yapılması mümkündür.

 

NOT: Teorikte canlı-cansız sistem ayrımı, ya da doğal-tasarımlı sistem ayrımı ya da kapalı-açık sistem ayrımı kesin çizgilerle yapılmaktadır. Fakat pratikte bu kadar kesin ayrımlar pek mümkün olmaz. Yani bir sistem tamamen doğal ya da tamamen tasarımlı olmayabilir. Bazı kısımları doğal iken bazı kıımları tasarımlı olabilir. Ya da bazı kısımlı sürekli iken bazı kısımları ayrık olabilir. Bu tarz sistemlere hibrid (karma) sistemler denir.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !